بایگانی مطالب

نرم‌افزار آموزشی هوشمند

امر آموزش از دیرباز یکی از دغدغه­های مهم همه­ی تمدن­ها و کشور­ها است و کشور قدرتمند­تر مبتنی بر مردمی دانش‌آموخته‌تر و با مهارت­تر است و از طرفی دغدغه‌های رهبر انقلاب در مورد ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش و صرف هزینه­های سنگین برای آموزش در کشور­های پیشرفته دنیا شاهد این ادعا است. پس از انقلاب اسلامی، آموزش به‌صورت بی­سابقه­ای در میان آحاد ملت ایران گسترش یافت، ولیکن در دهه­های بعدی مشخص گردید که همزمان با توسعه­ی کمی می­باید توسعه­ی عادلانه‌ی کیفی آموزش نیز در دستور کار قرار گیرد که این امر مستوجب هزینه‌ی بالایی برای بهبود کیفیت آموزش و معلمان در تمام کشور بود که البته تلاش­هایی (از جمله تأسیس مدارس خصوصی) صورت گرفت ولیکن وضع موجود نشان می­دهد که در این مسیر راهی طولانی باقیمانده است. برای مثال معدل میانگین امتحانات نهایی سال سوم دبیرستان در کل کشور حدود 12 هست [1] که این نشانگر وجود ضعف آموزشی در مقاطع پایین­تر نیز هست. برون داد یک آموزش ناقص و دارای ضعف، نه‌تنها مشکلات را حل نخواهد کرد، بلکه سبب ایجاد باری بر چرخه­ی تولید و توسعه­ی نیز خواهد شد.

همچنین ابزارهای کمک‌آموزشی (کتاب، آزمون، فلش کارت و ...) از سال­ها قبل توسط بخش خصوصی ایجاد شدند تا بتوانند بخشی از این ضعف­ها را پوشش دهند. می­باید اذعان داشت که در ابتدا، موفقیت­های چشمگیری در این حوزه به دست آمد لیکن پس از گذشت مدتی علی­رغم توسعه­ی قارچ گونه­ی این ابزار­ها کارکردشان از سطح اولیه فراتر نرفت. بعدها با ورود صداوسیما (گزینه 2) به این عرصه، سعی گردید تا خلأهای موجود پر گردد که آن نیز بیشتر در قامت یک رقیب برای مؤسسات خصوصی ظاهر شد و تفاوت عمده­ای در وضعیت موجود رخ نداد.

اشکالی که در این ابزار­های آموزشی وجود داشت این بود که در بهترین حالت به ارائه­ی برخی مطالب مفید، بدون در نظر داشتن مخاطب، شرایط و بازدهی اقدام می­کردند. این فرآیند سبب می­شد همچنان بار اصلی، روی دوش آموزش‌وپرورش باشد که پیش از آن محدودیت­هایش نمایان شده بود و عملاً قادر نبود این فشار را کم کند.

در طرف دیگر عده­ای سعی کردند تا با استفاده از بازار کلاس­های خصوصی و نیمه‌خصوصی خلأ موجود را پر کنند. بدون در نظر گرفتن بحث ناتوانی برخی از این افراد برای این کلاس­ها، شاید بدترین آسیب برای شرکت‌کنندگان، دوباره­کاری و اتلاف زمان دانش­آموزان بود که خود سبب کاهش علاقه و انگیزه می­گردید. درحالی‌که شاید اگر کتاب­های کمک‌آموزشی متناسب با نیاز مخاطب قادر به انعطاف بودند و یا در ارائه مطالب می­توانستند ضعف­های دانش­آموز را شناسایی کنند و متناسب با آن به ارائه محتوا بپردازند، هرگز چنین دور باطلی شکل نمی­گرفت.

تعریف پروژه:

اپلیکیشن‌ها، علی‌الخصوص دستیار­های صوتی از جمله پدیده­های نوظهوری هستند که بسیار متداول شده‌اند و پیش‌بینی می­شود در آینده کارکردهای بسیار بیشتری نیز داشته باشند. در واقع این نرم‌افزارها با استفاده از مکانیزم هوش مصنوعی[۱]، یادگیری ماشین[۲] و داده‌کاوی[۳] تلاش می‌کنند تا تجربه­ای تعاملی[۴] را برای کاربر به وجود آورند. همین الگو محرک ما شده تا با نرم‌افزاری آموزشی— تعاملی، سعی در توسعه نظام آموزشی داشته باشیم و با استفاده از ابزارهای تحلیل داده و بروز فناوری‌های نوین، وسیله‌ای در قامت یک معلم و مشاور تمام‌وقت برای آموزش پذیر مهیاسازیم و ضمن ایجاد شبکه‌ای با بستری یکپارچه و همسو با الگوی اسلامی و بومی پیشرفت، در تمامی سكو­ها اعم از رايانه­های رومیزی، تبلت، تلفن همراه و لپ تاب جامعه حداکثری از مخاطب را پوشش داده و فرصت دسترسی تمام‌وقت و در هر شرایطی را بری مخاطب فراهم کنیم.

ویژگی‌های پروژه:

استفاده از هوش مصنوعی با این کارکرد نه‌تنها در کشور بی­سابقه هست بلکه حدوداً مشابه خارجی نیز ندارد[۵]. روش‌های نوین، فضایی را برای هر نوع تغییر، ارتقاي سریع و غنی­تر سازی بانک­های اطلاعاتی فراهم می­سازد. روش‌های مؤثر و کاربرپسند آموزشی (همچون جعبه لایتنر، نقشه ذهنی[۶]، آموزش ویدئویی[۷]، فلش کارت، بازی­های آموزشی و ...) با توجه به مخاطب در آن گنجانده خواهد شد. از سوی دیگر سامانه سنجش و یادگیری عمده‌ی ضعف دانش­آموزان، یعنی ضعف در حل مسئله را مرتفع می­گرداند و باعث تسهیل در فرایند آموزش برای دانش‌آموزان می­گردد. از طرف دیگر نرم­افزار باعث می­شود تا نکات کلیدی و اساسی درس­ها در وهله­ی اول در ذهن دانش­آموزان تثبیت‌شده و در مراتب بالاتر جزئیات بیشتری را فراگیرد. بدین نحو نرم‌افزار در وهله‌ی اول مفاهیم بنیادی را به دانش‌آموز آموزش می­دهد و مانع از رشد ناهمگن آموخته­های دانش­آموزان می­شود (یکی از مهم‌ترین اهداف آموزش‌وپرورش).

توانایی نظارت خانواده­ها و حتی در مراحل بعدی مدارس بر روند تحصیلی آن‌ها، بالا بردن ساعات مطالعه همزمان با مؤثر بودن مطالعات از جمله نتایج قابل حصول این پروژه هست.

همچنین این شبکه قابلیت استعداد سنجی، برنامه‌ریزی کوتاه و بلندمدت تحصیلی، جمع‌بندی و تحلیل روند تحصیلی دانش‌آموزان، استعدادیابی و کمک به مدیریت منابع انسانی کشور را در سطح خرد و کلان دارا است. این نرم‌افزار با ارائه بازه گسترده‌ای از خدمات آموزشی و هدایت تحصیلی با قیمتی معقول باعث ارتقای عدالت آموزشی در گستره کشور خواهد شد و درعین‌حال نمونه‌ای بارز از استفاده بهینه و سازنده از فضای مجازی و فناوری اطلاعات در راستای ارتقای دانش و رشد و تعالی در اختیار دانش‌آموزان قرار خواهد داد.

بازار هدف:

بازار هدف این پروژه در مرحله اول دانش­آموزان دبیرستانی بوده و در مرحله بعدی، به دانش‌آموزان کلیه پایه­ها­ی تحصیلی تعمیم داده می­شود[۸]؛ و همچنین در مراحل بعدی، تمامی حوزه­های آموزشی در هر موضوعی را در برگیرد.

نمونه‌های موجود:

نمونه­های موجود این‌چنینی و با ویژگی­های ذکرشده در قسمت قبل و به‌صورت جمعی وجود ندارد.

توجیه اقتصادی:

با توجه به تلاش در راستای اقتصاد درون‌زا، برون‌گرا و کارآفرین و گردش مالی بالای بازار محصولات کمک‌آموزشی و کنکوری[۹] این طرح به حول و قوه‌ی الهی دارای بازگشت سرمایه‌ی موجهی بوده و فارغ از بازار کلاس­های خصوصی و نیمه‌خصوصی که آمار درستی از آن در دسترس نیست، پیش‌بینی می­شود که حداقل هم‌پایه‌ی بازار قبلی باشد.

همچنین به دلیل مؤثر بودن و جذابیت طرح (استفاده از وسایل الکترونیکی) پیش‌بینی می­شود که طرح مزبور با اقبال دانش­پژوهان قرار گیرد.

از سویی دیگر در شرایط کنونی دانش‌آموزان به‌منظور آمادگی برای کنکور و امتحانات هزینه قابل‌توجهی صرف خرید کتب کمک‌درسی و ثبت‌نام آزمون‌های آماده سازی می‌کنند حال اینکه استفاده از نرم‌افزار پیشنهادی هزینه تمام‌شده برای مخاطب را به‌مراتب کاهش داده درعین‌حال که خدمات گسترده‌ و مناسب‌تری عرضه می‌دارد.

قابلیت استفاده از روش‌های نوین فروش همانند خرید درون برنامه­ای فرصت همه­گیری بیشتر نرم­افزار را فراهم می­کند.

مراحل عملیاتی سازی:

مراحل عملیاتی سازی این پروژه بدین گونه خواهد بود که تیمی خبره مسئولیت ایجاد یک هوش مصنوعی منحصربه‌فرد و بدون کپی‌برداری از محصولات مشابه را بر عهده گیرد. سپس تیم دوم با ایجاد ظاهری کاربرپسند و راحت فضایی دلپذیر را آماده کند. تیم سوم وظیفه دارد تا محتوای آموزشی را بر اساس الگوریتم ارائه‌شده آماده کند. بخش بازار و بازاريابي که دیگر تیم پروژه بوده این وظیفه را خواهد داشت که بیشتر لوازم برای فروش و پذیرش هر چه‌بهتر توسط بازار را فراهم کند.

دورنمای طرح:

به لطف الهی اگر طرح در مرحله اول موفق شود، به‌سرعت می­توان مراحل بعدی را کلید زد و اگر مدد الهی با ما یار باشد می­توان از این الگو برای ورود به بازارهای بین­المللی بهره جست.

تاریخ انتشار مطلب:
منبع:
بازدیدها: 413 نفر