شبکه اختصاصی کودک؛ کاهش شکاف آموزشی و برقرای عدالت آموزشی


ایجاد شبکه اختصاصی کودک در کشور، کاهش شکاف آموزشی و برقراری عدالت آموزشی را به همراه دارد.


ایجاد شبکه اختصاصی کودک در کشور، کاهش شکاف آموزشی و برقراری عدالت آموزشی را به همراه دارد.

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان فناوری اطلاعات ایران، امیر ناظمی در رویداد «صیانت از حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی» که به صورت آنلاین و با همکاری مرکز نوآوری و آموزش پژوهشگاه قوه قضاییه برگزار شد و مورد علاقه بسیاری از حاضران قرار گرفت، به فعالیت‌های سه ساله این سازمان در حوزه کودک و نوجوان در شرایطی که فاقد هر گونه تکلیف قانونی در این حوزه بود، اشاره کرد و فناوری اطلاعات را یکی از دو مهارت کلیدی در دهه آینده دانست و گفت: در دنیای امروز، اینترنت فقط یک رسانه نیست. بلکه نگاشت جهان واقعی در  فضای دیگر است. در این میان، بیشتر از هر زمان دیگری لازم است که به دلیل سرعت بالای تحولات در دنیای دیجیتال، آموزش والد و کودک توامان و به صورت هم‌زمان صورت گیرد. زیرا سرعت بالای تحولات باعث شده است که کودک با سواد دیجیتالی بالاتری نسبت به والدین قرار بگیرد. وی چارچوب بندی موضوع صیانت از حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی را مشتمل بر سه بخش دانست. بخش زیرساخت، شامل شبکه‌های اختصاصی کودکان، بخش خدمات که متشکل از اپلیکیشن‌‌ها، پلتفرم‌ها و کنترل والدین و نیز بخش محتوا اعم از محتوای آموزشی(چندرسانه‌ای)، کتاب‌های درسی کمک آموزشی و بازی‌های آموزشی است. وی از این رویکرد که برخی بر این باورند که می‌بایست کل شبکه را به شبکه کودک تبدیل کرد و سپس به سازماندهی تقاضاهای اضافه بر سازمان کاربران پرداخت، انتقاد کرد و تفکیک شبکه کودک از شبکه عمومی نظیر آنچه که در کشورهای پیشرفته مانند انگلستان رخ داده است را یک نیاز کاملا جدی دانست. هم‌چنین وجود تنوع در شبکه‌های اختصاصی کودک و امکان رگولاتوری با هدف تنظیم‌گری قیمت را اجزای دیگر لایه زیرساخت معرفی کرد.

  • عدالت آموزشی با شبکه اختصاصی کودک

رییس سازمان فناوری اطلاعات در بیان ویژگی‌های شبکه کودک به سه مهم اشاره کرد و تصریح داشت: فیلترینگ، قیمت ارزان و محتوای آموزشی، اصلی‌ترین ویژگی این شبکه را تشکیل می‌دهند. در این میان ارزان بودن قیمت دسترسی به این شبکه، کاهش شکاف آموزشی و در مقابل افزایش عدالت آموزشی را در بر دارد. در شبکه اختصاصی کودک، با حفظ حقوق مالکیت فکری می‌توان محتواهای اختصاصی کودک را که بر روی  شبکه اینترنت نیست یا دارای قیمت بالا است را ارایه داد. وی هم‌چنین با بیان این که مشکل سطح پوشش به دلایل مسایل مقرون به صرفه اقتصادی در اغلب کشورهای دنیا از جمله ایالات متحده آمریکا وجود دارد و در ایران سطح پوشش تقریبا 94 درصدی است، گفت: اتصال مدارس، مهم‌تر از اتصال افراد است و با ایجاد اتاق اتصال می‌توان مشکل سطح پوشش را تا حدودی حل کرد و اتصال به مراکز دانشگاهی، آزمایشگاهی و کتابخانه‌ها را برقرار نمود. او وجود تنوع در شبکه‌های اختصاصی کودک و امکان رگولاتوری با هدف تنظیم‌گری قیمت را اجزای دیگر لایه زیرساخت معرفی کرد و از تصویب مصوبه سیم کارت دانش‌آموزی تحت عنوان خبر خوب یاد کرد. سیم کارت دانش‌آموزی، ابزاری بسیار کاربردی در لایه زیرساخت است که عدم اعمال خط مشی‌های لازم بر روی آن، می‌تواند زمینه‌های اعمال فیلترینگ برای عموم مردم را فراهم کند. موضوعی که سال‌ها با مقاومت آموزش و پرورش مواجه بود، اما بروز بیماری کرونا به قانونی‌شدن آن انجامید. سیم کارت دانش‌آموزی، به افراد زیر 18 سال تعلق می‌گیرد و در عین حال که کودک و نوجوان می‌تواند این سیم کارت را به نام خودش داشته باشد، مسولیت حقوقی آن به عهده والدین است.

  • فعالیت‌های 24 گانه در لایه خدمات

معاون وزیر ارتباطات، لایه خدمات را زمینه ساز خلق بازار به جای پروژه سازی دانست که بازاری را نیز برای بخش خصوصی فراهم می‌کند. لایه‌ای که ارایه دهنده خدمات کنترل والدین(Parental Control) است و با وجود تنوع در ارایه‌دهندگان خدمات، باعث وجود حق انتخاب برای دانش‌آموز می‌شود. در لایه خدمات، 24 حوزه فعالیت وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از: کتاب‌های دیجیتال، مشاوره‌های تحصیلی، نرم افزار سیستم مدیریت یادگیری(LMS)، بازی، تورمجازی، پیام رسان دانش‌آموزی، آزمون‌های تحصیلی، فضای ذخیره سازی اطلاعات و سایر موارد.

  • خلق بازار به جای رانت جویی

امیر ناظمی با یادآوری این اصل که فقدان محتوای خوب، رشد محتوای بد را در بر دارد و خلق بازار برای محتوا، می‌بایست جایگزین رانت جویی شود، اظهار داشت: حوزه تولید محتوای کودک و نوجوان نیازمند در نظرگرفتن چند نکته کلیدی است که توجه به آن باعث افزایش کارآیی در حوزه آموزش می‌شود. از جمله این که بازی به مثابه نوعی محتوا به شمار می‌رود. هم‌چنین تنوع در تولیدکنندگان محتوا و از سوی دیگر توجه به منطقه آموزشی در تولید محتوا، علاوه بر این که درک بیشتری را برای دانش‌آموزان را به همراه دارد، علاقه بیشتری را در فهم محتوای آموزشی ایجاد می‌کند. از این روی، یکسان سازی محتوای آموزشی ارایه شده در سراسر کشور، صرفا نمی‌تواند در تمامی دوران‌ها یک امر موفق به شمار رود.

نویسنده: پریسا خسروداد khosrodad@ito.gov.ir